Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. X
czwartek 21 września 2017 | imieniny obchodzi: Hipolit, Mateusz, Daria
INFORMACJE OGÓLNE
SAMORZĄD TERYTORIALNY
GMINNY PROGRAM REWITALIZACJI
KONKURSY, RANKINGI 2006 - 2010
GOSPODARKA
GOSPODARKA ODPADAMI
ZAGOSPODAROWANIE PRZESTRZENNE
KULTURA
EDUKACJA
SPORT
MIEJSKI KLUB SPORTOWY " SPÓJNIA"
HISTORIA MIEJSCOWOŚCI
TURYSTYKA
ROZWÓJ SPOŁECZEŃSTWA INFORMACYJNEGO
DNI OŚNA
OŚNO LUBUSKIE - WIDZIANE Z LOTU PTAKA
LINKI DO STRON INNYCH URZĘDÓW I INSTYTUCJI ZWIĄZANYCH Z REGIONEM
PKS, PKP
  Ogłoszenia drobne
czytaj »
Katalog firm
i stowarzyszeń
Tutaj na pewno znajdziesz firmę lub stowarzyszenia które działają w obrębie naszego miasta.
Wejdź sprawdź.


Zapraszamy
 
Pogoda w Ośnie Lubuskim
 









 
  
Mury obronne
  

Ośno jest jednym z nielicznych w Polsce miast o zachowanym prawie w całości pierścieniu murów obronnych wzniesionych z kamieni granitowych i cegły, stanowiących główny składnik średniowiecznego sytemu obronnego. Wznoszenie kamiennych obwarowań rozpoczęli mieszczanie Ośna, podobnie jak w innych ośrodkach miejskich regionu, wkrótce po powiększeniu obszaru Starego Miasta, a więc na przełomie XIII i XIV stulecia. Pochodzące z osiemnastowiecznej kroniki wiadomości o tym, że Ośno otoczone było przed 1477 rokiem obwarowaniami ziemnymi, należy odnieść do miasta z trzynastego stulecia. Po rozbudowie miasta w kierunku wschodnim, w XIV wieku, stare obwarowania rozebrano i rozpoczęto wznoszenie nowych, przy czym proces budowy był z pewnością dość długi. Posiłkując się przykładami budowy obwarowań np. w Moryniu, można przyjąć iż w XIV stuleciu oprócz wałów i fos istniały już kamienne partie murów z dwoma bramami prowadzącymi na przedmieścia i kilkunastoma basztami. O istnieniu silnych obwarowań w XV wieku, może świadczyć fakt, iż podejmowane przez obce wojska w 1433, a następnie w 1477 roku oblężenia miasta nie powiodły się, chociaż musiały spowodować znaczne zniszczenia murów. W ostatniej ćwierci XV wieku, w trakcie usuwania skutków zniszczeń, mury zostały podwyższone i wzmocnione dodatkowymi bastejami. Rozbudowane zostały również obie bramy, które zaopatrzone w daleko wysunięte poza pierścień murów przedbramia.

Pod koniec średniowiecza system fortyfikacji Ośna składał się z: pierścienia murów obronnych z bramami, furtami i basztami, oraz z wałów i fos biegnących po zewnętrznej stronie miasta. Mury o wysokości sięgającej 6,00 metrów zakończone były ceglanymi blankami dostępnymi z ganków usytuowanych po stronie wewnętrznej. W murach na poziomie ganków umieszczone były otwory strzelnicze. Wjazd do miasta prowadził przez dwie bramy; Sulęcińską i Frankfurcką. Obie złożone były z bram głównych, długich szyi, mostów zwodzonych przerzuconych nad fosami i bram przednich. Bramy po stronie zachodniej z szerokimi arkadami przejazdowymi przykryte były dachami dwuspadowymi. Brama główna po stronie wschodniej nakryta była dachem czterospadowym. Oprócz bram, w murach znajdowało się 6 furt w formie niewielkich przejść zamykanych solidnymi drzwiami, oraz 3 baszty koliste, jeden rondel, 2 baszty półkoliste i 12 baszt prostokątnych otwartych w stronę miasta, nazywanych czatowniami. Wszystkie były wyższe niż mury i przykryte stożkowymi hełmami lub dachami. Mury baszt również zwieńczone były blankami. W jednej, nazywanej Basztą Złodziejską (Diebesturm), usytuowaną w narożniku południowo wschodnim, już od średniowiecza mieściło się więzienie. Wnętrza czatowni podzielone były drewnianymi stropami, a wejścia na nie umożliwiały drabiny. Wokół murów biegła ulica przymurna dorównująca szerokością mniejszym uliczkom miejskim. Oprócz pierścienia murów miasto chronione było od strony południowej, wschodniej i zachodniej szeroką fosą, a od północy bagnistym terenem po obu stronach płynącej meandrami rzeki Łęczy . Pomiędzy fosą a murami znajdowały się wały ziemne.

W czasie Wojny Trzydziestoletniej i późniejszej Trzynastoletniej, obwarowania zostały częściowo zniszczone i w takim stanie przetrwały do 1754 roku. Od tego roku rozpoczęła się ich redukcja, którą rozpoczęto od zasypania fos, wyrównania nasypów ziemnych i rozebrania przedbramii, przy czym fragmenty przedniej Bramy Frankfurckiej, rozebrano dopiero w 1911 roku. W lini przebiegu fos pozostawiono kanały, a na splantowanym terenie mieszczanie zaczęli zakładać ogrody, w związku z czym w murach zaczęto przekuwać dodatkowe przejścia, łącznie z szerokim przejściem bramnym zwanym Bramą Nową, usytuowaną u wylotu ulicy Różanej. Bramy w pierścieniu murów wyburzono w latach siedemdziesiątych XIX wieku, pozostawiając szerokie przejazdy ujęte ceglanymi słupami. Podobny przejazd, o nazwie Werdertor, wykonano u wylotu ulicy Strażniczej. Wyburzono także najbardziej zniszczone półbaszty, zamurowując powstałe luki w ciągu murów. Pozostawione mury i baszty zaczęto sukcesywnie remontować wzmacniając je, równocześnie licznymi przyporami po stronie zewnętrznej. Na przełomie XIX/XX wieku wokół murów wytyczono aleje spacerowe, które wybrukowano i obsadzono dwoma rzędami lip.

Mury, pomimo częściowych uszkodzeń spowodowanych działaniami wojennymi, przetrwały do naszych czasów w takim samym stanie w jakim były przed 1945 rokiem. Począwszy od lat sześćdziesiątych są systematycznie remontowane. Zachowane na całym obwodzie, poza 2 przejazdami na osiach dawnych bram i trzema przebiciami powstałymi po wyburzeniu baszt. Obecnie w murach wzmocnionych kilkunastoma przyporami zachowały się: 2 baszty koliste, 3 półbaszty prostokątne w pełnej wysokości łącznie z dachami, 7 półbaszt prostokątnych bez przykrycia i 7 furt. Mury prawie na całym obwodzie wzniesione są z otoczaków granitowych układanych w warstwach o wysokości około 80 cm. Z cegły o dużych wymiarach i wiązaniu gotyckim zbudowane są górne partie obu baszt i trzech półbaszt, oraz fragmenty murów po stronie zachodniej. Lico wewnętrzne odcinka północnego, korona wyższych odcinków murów i słupy przy przejazdach wykonane są z cegły nowożytnej w wiązaniu blokowym i mieszanym. Wysokość murów jest zróżnicowana od 2,00 do 5,00m, a szerokość ujednolicona, nie przekraczająca 1,00m. Zabezpieczenie korony jest zróżnicowane, część wykonana w formie pulpitowych bądź dwuspadowych daszków pokrytych dachówkami, pozostałe pokryte cegłami i płytkami.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Do najlepiej zachowanych elementów murów należą baszty. Pierwsza usytuowana w południowo wschodnim narożniku miasta, znana pod nazwą Baszty Złodziejskiej. Zbudowana równocześnie z murami w XIV wieku, a następnie rozbudowana po 1477 roku. W tej baszcie od średniowiecza do XVIII wieku mieściło się więzienie dla skazanych przez sąd wyższej instancji. W pobliżu baszty znajdowało się mieszkanie kata i miejsce straceń, na którym stała szubienica.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Druga baszta nazwana ,w okresie międzywojennym, Basztą Krzaków, usytuowana jest w połowie północnego odcinka murów. W XVIII stuleciu służyła jako więzienie rezerwowe. Wzniesiona w przyziemiu z kamieni granitowych a wyżej z cegły w wiązaniu wendyjskim. Powstała w XIV wieku i była remontowana w 1740 roku. Obie baszty mają formy cylindrów o 14 metrowej wysokości, i przykryte są stożkowymi hełmami o wysokości 7,00m. Pierwotnie, jak to widzimy na rysunku Meriana z 1652 roku, baszty zwieńczone były krenelażami.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Baszta wielka chyżańska 

Wszystkie półbaszty są zbudowane w dolnych partiach z kamieni granitowych. Założone na planach prostokątów o wymiarach od 6,00 do 8,00 metrów. Wysunięte poza linię murów w jedną i drugą stronę na głębokość 1,0 m. Trzy spośród nich nazywane Wielką Chyżańską, Smołową i Kapłańską, zachowane są w pełnej wysokości sięgającej około 7,00m. Górne partie wzniesione są z cegły w wiązaniu gotyckim i przykryte są dachami dwuspadowymi lub czterospadowymi. Mury ich przeprute są w dwóch poziomach otworami strzelniczymi oraz otworami półkolistymi i odcinkowymi. W półbaszcie Wielkiej Chyżańskiej, po północno zachodniej stronie miasta, ściany szczytowe ozdobione są podwójnymi blendami ostrołukowymi. Wnętrza, na co wskazują zachowane ślady na murach, podzielone były pierwotnie na trzy kondygnacje przy pomocy drewnianych stropów, a komunikację pionową rozwiązywały drewniane schody i drabiny.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Baszta smołowa

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Baszta kapłańska

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Fragment murów miejskich - część południowa

 

Pozostałe półbaszty, w większości mocno przemurowane, zachowane są tylko w partiach przyziemia.

Pomiędzy półbasztami w pierścieniu murów znajduje się też 7 furt, z których jedna przy dawnej Bramie Frankfurckiej zbudowana została w latach dziewięćdziesiątych XX wieku. Oryginalne formy posiadają 4 furty; najstarsza jeszcze z okresu średniowiecza przy Baszcie Złodziejskiej zamknięta jest drzwiami o stolarce pochodzącej z 2 połowy XIX wieku.

Z pierwotnego systemu obwarowań zewnętrznych pozostały tylko miejsca po fosach w formie kanałów z dwoma mostami przy Baszcie Złodziejskiej i półbaszcie Wielkiej Chyżańskiej. Na miejscu wałów istnieją nadal aleje spacerowe z podwójnymi i pojedyńczymi szpalerami starych drzew; dębów i lip. Po wewnętrznej stronie murów, tak jak przed wiekami, biegnie ulica przymurna o widocznych fragmentach brukowanej nawierzchni, w której zachowały się rynny do odprowadzania wody poza obręb murów.

 
«« wstecz
drukuj wyślij ten link
  
  
Maillista
Wpisz swój adres email.
- Aktualności
dopisz
  
Online: 3 odwiedzin: 3032798 top
Strona główna | Mapa | BIP |
© 2008 - 2017 Ośno Lubuskie. All rights reserved
Czas generowania strony : 0.23 sek.